AVRUPA PEYZAJ SÖZLEŞMESİ (APS) KAPSAMINDA PEMKON'UN KAMU KURUM VE KURULUŞLARINDAN BEKLENTİLERİ RAPORU

MART 2019
Osman UZUN, Hayriye EŞBAH TUNÇAY, Kemal Tuluhan YILMAZ, Şevket ALP, Murat ZENGİN, Mustafa ARTAR, Emel BAYLAN, Derya YAZGI

Amaç

PEMKON tarafından hazırlanacak yazılı bir rapor ışığında, Bakanlıklar ve TBMM Çevre ya da diğer komisyonlarından beklentilerin neler olacağının belirlenmesidir.

Beklentiler kapsamında mesleğin gelişimine yönelik yasal ve yönetsel yapı, Peyzaj Mimarlığına ilişkin tanım ve kavramların hangi yasa ya da yönetmeliklerde tanımlanacağına ilişkin öneriler, APS'de vurgulanan tarım, mekânsal planlama, ormancılık, sanayi vb. tüm politika alanlarıyla peyzaj konusunun bütünleştirilmesi için neler yapılabileceği konularında Bakanlıklar hiyerarşisi içinde neler olabileceğinin geliştirilmesi hedeflenmektedir.

Dayanak

"Avrupa Peyzaj Sözleşmesi'nin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun" TBMM tarafından 10 Haziran 2003'te 4881 sayılı yasayla kabul edilmiş, 17 Haziran 2003 tarih ve 24141 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Avrupa Peyzaj Sözleşmesine taraf ülkeler, peyzajları belirlemeyi, bunların tipik özelliklerini, bunları dönüştüren güçleri ve baskıları çözümlemeyi, değişiklikleri kaydetmeyi, peyzaj kalitesi hedeflerini tanımlamayı, peyzajı korumaya, yönetmeye ve/veya planlamaya yönelik düzenlemeleri uygulamaya koymayı taahhüt etmektedir.

PEMKON tarafından oluşturulan ve çeşitli üniversitelerden öğretim üyelerinden oluşan komisyon ilgili bakanlıkları ve birimlerini belirlemiş ve bu bakanlıklardan beklentileri formüle etmiştir.

Avrupa Peyzaj Sözleşmesi Kapsamında PEMKON'un Kamu Kurum ve Kuruluşlarından Beklentileri Komisyon Raporu için 5 Kasım 2018 tarihinde Düzce'de gerçekleştirilen 18. PEMKON Toplantısı 3 nolu kararı uyarınca aşağıda belirtilen kurumlara gönderilmiştir (Karar No 3: Avrupa Peyzaj Sözleşmesi kapsamında PEMKON'un kamu kurum ve kuruluşlarından beklentileri için hazırlanan raporların Cumhurbaşkanlığına, ilgili Bakanlıklara, Cumhurbaşkanlığı ofislerine ve Politika Kurullarına yönelik olarak da hazırlanması, güncellenmesi ve Bölüm Başkanlarının görüşlerine sunularak, gönderilmesinin uygun olduğuna oy birliğiyle karar verilmiştir).

Raporun gönderildiği kurumlar ve birimler: Cumhurbaşkanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Aile Çalışma ve Sosyal Hizmetler, Türkiye Belediyeler Birliği.

Cumhurbaşkanlığı politika kurulları: Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulu, Eğitim ve Öğretim Politikaları Kurulu, Ekonomi Politikaları Kurulu, Güvenlik ve Dış Politikalar Kurulu, Hukuk Politikaları Kurulu, Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu, Sağlık ve Gıda Politikaları Kurulu, Sosyal Politikalar Kurulu, Yerel Yönetim Politikaları Kurulu.

Cumhurbaşkanlığı ofisleri: Dijital Dönüşüm Ofisi, Finans Ofisi, İnsan Kaynakları ofisi, Yatırım ofisi.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI

ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü

  • ÇED raporlarında peyzajların değerlendirilmesine ilişkin bölümün yeniden ele alınması, bu bölümde Peyzaj Karakter Değerlendirmesine yönelik çalışmalara yer verilmesi
  • Stratejik ÇED sürecinde Peyzaj Kalite haritalarının kullanımının sağlanması ve yaygınlaştırılması
  • ÇED süreçlerinde "aktif ilgi grubu katılımını" sağlayan araçların ve yaklaşımların zorunlu dahil edilmesi (APS'nin temel ilkelerinden biri olan katılımcılık bağlamında)
  • ÇED süreci öncesinde uygulanmak üzere, peyzaj politikalarını ve peyzaj kalite hedeflerini temel alan, Stratejik Etki Değerlendirmesi yönetmeliğinin ve araçlarının mevzuata dahil edilmesi
  • Çevre ile ilgi bilgi edinme hakkı kapsamında Aarhus Sözleşmesi'ne Türkiye'nin taraf olmasının sağlanması

Altyapı ve Kentsel Dönüşüm Hizmetleri Genel Müdürlüğü

  • Yeşil/mavi altyapının kent ölçeğinde kurgulanması ve bu çalışmanın kentsel altyapı ile ilişkili olarak yürütülerek uygulanması

Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü

  • Yeni hazırlanacak ya da mevcut İmar Yönetmeliğinde Çevre Düzeni Planı, Nazım İmar Planlarında "Peyzaj Karakter Analizleri ve Değerlendirmesi" yapılmalıdır ibaresinin konulması
  • Mevcutta ihaleye çıkarılan Çevre Düzeni Planı, Nazım İmar Planlarında "Peyzaj Karakter Analizleri ve Değerlendirmesi" yapılmalıdır ibaresinin, ihale şartnamesine konulması
  • 25 Havzada yapılacak Peyzaj Atlaslarının Çevre Düzeni planlarına entegrasyonunun sağlanması
  • Yeşil altyapı kavramı ve pratiğine yönetmelikte yer verilmesi ve planlama hiyerarşisinde mevcut planlara eklemlenmesi
  • Kentsel Peyzaj tasarımı ve Tasarım rehberlerinin disiplinler arası bir grupla hazırlanması
  • Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinde (3 Temmuz 2017) aşağıdaki eklemenin yapılması:
    • Yeşil alan tiplerine ek olarak, işlevleri kapsamında detaylı bir açıklamanın mevzuatta yer alması
    • "Kat bahçeleri, iç bahçeler, teras bahçeleri ve konut bahçeleri için peyzaj projelerinin zorunlu kılınması ve bu projeler için mimar ve peyzaj mimarının birlikte çalışmasının teşvik edilmesi. Ayrıca cephe yeşillendirmesi konusunun eklenmesi"
  • Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinde (14 Haziran 2014 tarih ve 29030 sayılı Resmi Gazete) aşağıda belirtilen değişikliklerin yapılması:
    • Yönetmeliğin dördüncü bölüm Mekânsal Planların Yapımına Dair Esaslar kısmı 9 uncu maddenin (plan raporu) ikinci fıkrasında "Açık ve Yeşil Alan Sistemi"; 6 ıncı bölüm Çevre Düzeni Planlarına Dair Esaslar kısmı 19 uncu maddenin (plan ilke ve esasları) ikinci fıkrasının (h) bendinde "Yeşil ve Açık Alan Kullanımları"; 7 inci bölüm İmar Planlarına Dair Esaslar kısmı 23 üncü maddenin (nazım imar planı) beşinci fıkrasında "Açık ve Yeşil alanların Bütünlüğü" kavramlarından bahisle açık/yeşil alanların mekânsal planlamanın ayrılmaz bir parçası olduğu ve sistematik bir nitelik taşıdığı açıkça ifade edilmiş olup Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin ilgili hükümlerinde yer verilen tanımlar arasındaki tutarsızlığın ortadan kaldırılması ve ikinci bölüm tanımlar başlığı altında "Kentsel Açık/Yeşil Alan Sistem Planı" tanımına yer verilmesi
    • Yönetmeliğin ikinci bölümünde yer alan tanımların dayanak olarak gösterilen ilgili kanunda yer alan tanımlarla çakışmasının önlenmesi
    • ÇDP tanımındaki arazi kullanım tiplerine açık/yeşil alan ifadesinin eklenmesi
    • "Korunan Alanlarda Yapılacak Planlara Dair Yönetmelik" in tanımlar başlıklı 3 üncü maddesinin (s) bendinde yer alan ve yeşil altyapının temel unsurlarını (milli park, tabiat parkı, tabiatı koruma alanları, sulak alanlar gibi korunan alanları) içeren Uzun Devreli Gelişme Planı tanımı ile Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin (l) bendindeki Uzun Devreli Gelişme Planı tanımları arasında tekdüzelik sağlanması
    • Yönetmeliğin ikinci bölümü (Tanımlar ve Mekânsal Kullanım Esasları) 4 üncü maddesine aşağıda sunulan peyzaj tipolojisi ve peyzaj karakter analizi tanımlarının eklenmesi
    • Peyzaj tipolojisi: Alan kullanımı ve doğal özellikler gibi temel peyzaj bileşenleri ile kültürel özellikler veya tarih gibi unsurlar ile tanımlanan peyzaj tiplerinin sistematik bir sınıflamasıdır (Eetvelde ve Antrop, 2009).
    • Peyzaj Karakter Analizi: Jeolojik yapı, topoğrafya, iklim, hidroloji, toprak ve bitki örtüsü gibi peyzajın yapısal bileşenleri açısından birbirleriyle benzer özellik taşıyan alanların temsil ettiği peyzaj tiplerinin; belirlenmesi, tanımlanması, sınıflandırılması, haritalanması ve değerlendirmesi sürecidir (Anonim, 2013).
    • Yönetmeliğin Mekânsal Kullanım Tanımları ve Esaslarını içeren üçüncü bölümünde yer alan tanımlara aşağıda yer alan yeşil alan tanımının eklenmesi, Yeşil Alan: Kentler ve yakın çevresinde sistematik bir planlama yaklaşımı ile fonksiyon kazandırılmış, yapılaşmış alanlar dışındaki çeşitli nitelikte bitkisel örtü barındıran açık alanlardır.
    • Yeşil alan tanımı yerine "açık-yeşil alan" tanımına yer verilmesi (AK)
    • Çevre Düzeni Planlarının hedeflerine yönelik olarak açık/yeşil alan potansiyelini eyleme geçirilecek standartların belirlenmesi
    • Planlama alanı bütününde peyzaj karakter analizi yöntemine göre hazırlanmış; peyzaj tipleri, işlevleri ve koruma öncelikleri ile kalite derecelendirmesini içerecek, uygun ölçekte bir peyzaj envanterinin ÇDP yapımında veri girdisi olarak kullanımı için gerekli hükümlerin eklenmesi
    • Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hüküm içerisinde "açık ve yeşil alan sistemi" ifadesinin bulunması dolayısıyla tanımlar bölümüne "açık/yeşil alan sistem planı" tanımının eklenmesi ve mevzuat metnine "Açık/Yeşil Alan Sistem Planlarına Dair Esaslar" başlıklı ayrı bir bölüm eklenmesi
    • Kentsel Açık Yeşil Alan Sistem Planı başlığı altında kent bütününde yer alacak açık/yeşil alan tiplerinin yersel dağılımını ve fonksiyonlarını gösteren 1/10000-1/1000 ölçekli plan ve plan hükümlerinin mevzuata eklenmesi
    • Kentsel Açık/yeşil Alan Sistem Planının; "kentsel açık/yeşil alanlar ve kırsal peyzaj birimleri arasında bütünlük ve sürekliliği sağlamak üzere; açık/yeşil alanların mekânsal dağılımını ve işlevlerini belirleyen, üst ölçekli plan hükümleri ile uyumlu çeşitli ölçeklerde plan ve plan notlarından oluşan bütün" olarak tanımlanması (Anonim, 2013)
    • Yönetmeliğin 11 inci maddesinde yer alan standartlarda açık/yeşil alan standartlarının belirtilmesi
    • Yönetmeliğin 19 uncu maddesinin ikinci fıkrasına bilimsel temele dayalı veri ihtiyacını karşılayan "Peyzaj Karakter Analizine Dayanan Peyzaj Potansiyeli envanteri" ifadesinin eklenmesi
    • Yönetmeliğin uygulama imar planı ile ilgili olan 24 üncü maddesinin onuncu fıkrasında uygulama imar planlarının hazırlanması sürecinde analiz edilen verilere "açık/yeşil alan" kavramının dâhil edilmesi
    • Yönetmeliğin 23 üncü maddesinin 6. fıkrasının (j) bendinde yer alan "Genel Peyzaj Öğeleri" ifadesinin kaldırılması ve bunun yerine "Peyzaj Karakter Analizine Dayanan Peyzaj Potansiyeli envanteri" ifadesinin eklenmesi

Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü

  • Doğal Sitlerin değerlendirilmesinde kullanılan ilgili peyzaj yönetiminin çerçevesinin tekrar gözden geçirilmesi
  • Peyzajın doğal ve kültürel değerlerini bütüncül olarak değerlendiren bir çerçeve yönetimin ilgili mevzuata geçirilmesi
  • Arkeolojik ve kentsel sitlere yönelik hususlara yer verilmesi

Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü

  • Depolama sahalarının rehabilitasyonuna (katı atık depolama vb) ilişkin havza ölçeğinden alt ölçeğe alanın doğal ve kültürel peyzaj özelliklerine uygun yöntem ve yaklaşımların hayata geçirilmesi
  • Havza Kirlilik Önleme Eylem planları ile 25 Havzada yapılacak Peyzaj Atlaslarının entegrasyonunun sağlanması
  • Entegre havza planlama ve yönetimine hukuki geçerlilik kazandırılması ve bu yolda yukarıdaki husus ile birleştirilmesi
  • İklim değişikliğinin peyzaja olabilecek etkilerinin saptanması (havza düzeylerinde saptanması, peyzajın değişimi, biyokonfor vb) ve planlama çalışmaları ile bütünleştirilmesi

Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü

  • Peyzaj Bilgi Sisteminin Genel Müdürlük Veri Tabanına işlenmesi, yapılacak Çevre Düzeni ve diğer planlarda bu formatta veri üretiminin gerçekleştirilmesi

Yapı İşleri Genel Müdürlüğü

  • Mühendislik ve Mimarlık Hizmetleri Şartnamesi (5 Ağustos 1985 tarih ve 18883 sayılı Resmi Gazete) Yapı parseli ölçeğinde, alan kullanım planı (master plan), bitkilendirme planı, sulama, drenaj, aydınlatma vb. altyapı planlarını ve uygulama detaylarını içeren peyzaj mimarlığı hizmetlerinin mevzuata eklenmesi
  • Peyzaj Mimarları olarak "Peyzaj Projesi Düzenleme Esasları" adlı ile bir kılavuz kitapçık çıkartılması

TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI

Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü (Süs Bitkileri Üretimi ve Fidanlıklar kapsamında)

  • Kırsal kalkınma ve kırsal mekanların gelişiminde Peyzaj Mimarları tarafından hazırlanacak peyzaj planları ya da peyzaj planlama yaklaşımlarının dikkate alınması

Toprak Koruma Kurulları

  • Toprak Koruma Ve Arazi Kullanımı Kanunu Uygulama Yönetmeliği, Plan ve Projelerin Yapılması, Parsel Büyüklüğünün Belirlenmesi "Arazi kullanım planlarının yapılması" Madde 9'a aşağıda verilen ifadenin eklenmesi:
    • Arazi kullanım planları Bakanlık veya Bakanlığın koordinasyonu altında ilgili valiliklerce hazırlanır veya hazırlattırılır. Arazi kullanım planları hazırlanırken öncelikle ülkesel ve bölgesel planlamalara temel oluşturan ve diğer fiziki planlamalara veri teşkil eden; su potansiyeli, toprak verileri ve haritaları esas alınır. Ulusal kalkınma stratejileri kapsamında sektörel gelişim potansiyeli ve nüfus gözetilerek çevre öncelikli sürdürülebilir kalkınma ilkesi doğrultusunda mevcut ve gelecekte oluşacak potansiyel arazi kullanım türleri ve özellikleri ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile yerel düzeyde etkileneceklerin katılımı ile belirlenir.
    • Belirlenen bu kullanım türlerinin taleplerini değerlendirmek için çalışma alanındaki toprak ve arazilerin nitelikleri belirlenir. Bu nitelikler yukarıda belirtilen arazi kullanım türlerinin istekleri ile eşleştirilir. En çok eşleşenden en az eşleşene doğru sıralama yapılır. Bu sıralamadan sonra belirlenen arazi kullanım türünün özelliklerinden; kalkınma stratejileri, kalkınma planları, ekonomik koşullar, çevresel zorunlulukları gibi diğer hususlarda dikkate alınarak yeniden eşleştirme ve sıralama yapılır.
    • Arazinin özellikleri gözetilerek farklı kullanımlar karşısındaki davranışlarını ortaya çıkarmak için toprak ve arazi etütlerine dayanılarak yapılan arazi kullanım planları ile yerel, bölgesel ve ülkesel ölçekte tarım arazileri, mera arazileri, orman arazileri, özel kanunlarla belirlenen alanlar, yerleşim-sanayi-turizm alanları, sosyal ve ekonomik amaçlı altyapı tesisleri ile diğer arazi kullanım şekillerini ve ileriye yönelik sürdürülebilir arazi kullanım türlerini gösteren rapor ve haritalar hazırlanır. En az bir uzman peyzaj mimarı sorumluluğunda, ilgili mühendislerce 1/25.000 ölçekte Arazi Kullanım Planları hazırlanır. Bu çalışmalarda ihtiyaca uygun ölçekte sayısal ve/veya manuel standart topoğrafik haritalar, standart kadastral haritalar, uydu görüntüleri veya hava fotoğrafları kullanılabilir. Tespit edilen bilgiler veri tabanında saklanır. Arazi kullanım planlarının hazırlanması ile ilgili diğer arazi değerlendirme ve çalışma kriterleri, Bakanlık tarafından belirlenir.
    • Özel kanunlarla belirlenen veya belirlenecek alanlarda, ilgili kanun hükümleri saklı kalmak kaydı ile arazi kullanım planlarında yer verilen kullanım şekilleri, ilgili kanunlar kapsamında sorumlu bakanlık veya kuruluşlar tarafından değerlendirilir.
    • Sürdürülebilir toprak yönetimi kapsamında hazırlanacak olan Toprak koruma projelerinde, sekileme, çevirme, koruma duvarı veya bandı, bitkilendirme, arıtma, drenaj gibi imalat, inşaat ve diğer arazi bozulması ve toprak kayıplarını engelleyen fiziksel ve/veya kültürel tedbirlerin alınmasında, Peyzaj Mimarlarının da etkin olarak katkı sağlayacağı hususu dikkate alınmalıdır. Bu nedenle "Toprak koruma projelerinin hazırlanması" maddesine peyzaj mimarlığı mesleğinin de eklenmesi Madde 12 — Toprak koruma projesine ihtiyaç olup olmadığına ve projenin içeriğine il müdürlükleri tarafından arazi ve/veya toprak etütleri yapılarak karar verilir. Kentsel yerleşim amaçlı imar planı bulunan yerler dışında zorunlu olarak kazı veya dolgu gerektiren herhangi bir arazi kullanım faaliyeti sonucu, toprak yapısının bozulması, drenajın engellenmesi, tuzlanma, alkalileşme, erozyon, heyelan ve benzeri nedenlerle toprak kaybı ve arazi bozulması söz konusu ise, araziyi kullananlar tarafından en az bir uzman ziraat mühendisi ve en az peyzaj mimarı sorumluluğunda ilgili mühendislerce toprak koruma projesi hazırlanır, valilikçe uygun görülmesi halinde onaylanır ve uygulattırılır. Projeye ihtiyaç olup olmadığına karar verilmesinden bu konuda etüdü yapanlar ve araziyi kullananlar, projenin uygun olup olmadığından projeyi hazırlayanlar ve onaylayanlar, projenin uygulanmasından arazi sahipleri ve kullananlar sorumludur. Bu hususlar nedeniyle ortaya çıkan zararlar ve sorumluları hakkında Kanunun 21 inci maddesi hükümleri uygulanır.
    • Sürdürülebilir toprak yönetimi kapsamında hazırlanacak olan projeler sekileme, çevirme, koruma duvarı veya bandı, bitkilendirme, arıtma, drenaj gibi imalat, inşaat ve diğer arazi bozulması ve toprak kayıplarını engelleyen fiziksel ve/veya kültürel tedbirleri içerir. Projenin uygulanacağı alanın yeri, yapılacak tarım dışı faaliyetin niteliği, bu faaliyetten dolayı çevre arazilerde meydana gelecek muhtemel toprak kayıpları ve arazi bozulmaları ile bu olumsuzlukları giderecek tedbirlere projede yer verilir.
    • Heyelan, sel ve rüzgar gibi doğal olaylar sonucu meydana gelen toprak kayıplarını önlemek için valilikler toprak koruma projelerini hazırlatır, uygulamasını yapar veya yaptırır. Birden fazla ili ilgilendiren havza düzeyinde yapılacak toprak koruma projelerinin hazırlanması Bakanlık koordinasyonunda ilgili valilikler tarafından yapılır ve yürütülür.
    • Tarımsal yerleşim karakteri, yaşam biçimi, üretim deseni ve üretim biçiminin yaratacağı kültürel miras değerlerinin belirlenmesi ve u doğrultuda kültürel miras değeri oluşturacak mevcut ve potansiyel alanların kültürel peyzaj karakteri ile entegre agroekolojik bölgeleme çalışmalarının peyzaj mimarlarının önderliğinde yürütülmesi

Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü

  • 25 Havzada yapılacak Peyzaj Atlaslarının bitirilmesi ve diğer Bakanlıklar ve Orman Su İşleri Bakanlığı tarafından yürütülen projelere entegrasyonun sağlanması (İklim Kaynaklarının Su Kaynaklarına Etkisi Projesi, Havza Su Eylem Planları vb…)
  • Avrupa Peyzaj Sözleşmesi (APS) de odak kuruluş olarak yer alan Peyzaj Koruma şubesi tarafından Ulusal Peyzaj Stratejilerinin Oluşturulması Sürecinin Başlatılması
  • Ulusal ve bölgesel peyzaj politikalarının oluşturulması
  • APS'nin temel yaklaşımlarından olan katılımcı yaklaşımın, peyzaj analizi, değerlendirme ve karar üretme süreçlerinde uygulanması için gerekli yönetmelik ve prosedürlerin hazırlanması
  • Sosyal-katılımı bir yaklaşımın ortaya konulması
  • Yerel ve bölgesel peyzaj kalite hedeflerinin belirlenmesi
  • Çevre ile ilgili bilgi edinme hakkı kapsamında, Aarhus Sözleşmesi'ne (25 Haziran 1998) Türkiye'nin taraf olmasının sağlanması
  • Peyzajın korunması, planlanması ve yönetimine ilişkin yönetmelik hazırlanmasına yönelik koordinasyonun sağlanması
  • Önemli peyzajların korunmasının sağlanması için Bölgesel Yönetim Planlarının hazırlanmasına yönelik çalışmaların başlatılması
  • Bölgesel Yönetim Planı hazırlanması sürecinde konu ile ilişkili uzman Peyzaj Mimarlarının yer almasının sağlanması
  • Türkiye kıyı alanlarının korunmasına ve planlı gelişiminin sağlanmasına yönelik olarak Bölgesel Kıyı Alanları Koruma Yönetim Planlarının hazırlanması
  • Korunan Alanlarda Yapılacak Planlara Dair Yönetmelikte (23 Mart 2012 tarih ve 28242 sayılı Resmi Gazete) aşağıdaki değişiklik önerilmektedir. Yönetmeliğin 3 üncü maddesinin (ğ) ve (ı) bentlerindeki tanımalar içerisinde yer alan "doğal ve çevresel değerlerin etkileşim-geçiş sahası da göz önünde bulundurularak" hükmüne rağmen statülü koruma alanlarının bağlantılılığını sağlayacak planlama yaklaşım ve araçları tanımlanmamıştır. Aynı havza veya peyzaj bütünü içerisinde çeşitli koruma statüleri altında yönetilen peyzajların bütüncül korunması amacıyla; 2014 tarihli Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği Çevre Düzeni Planlarına Dair Esaslar kısmında da atıf yapıldığı şekliyle; "ekosistem bütünlüğü" hedefine ulaşılabilmesi için koruma alanları arasındaki koridorların tanımlanması
  • Yerel sulak alan komisyonlarındaki zorunlu üyelerden en az birinin peyzaj mimarı olmasının sağlanması

Su Yönetimi Genel Müdürlüğü

  • Su Eylem Planlarına Peyzaj Atlasları'nın da entegre edilerek Bütüncül Nehir Havza Yönetim ve Planlarının Oluşturulması
  • Bütüncül Nehir/Havza Yönetim Planlarının hazırlanma sürecinde halkın ve diğer yerel ilgi gruplarının karar üretme sürecinde yer almasını sağlayacak araçların ve mevzuatın geliştirilmesi
  • Bütüncül Nehir/Havza Yönetim Planlarının hazırlanma sürecinde uzman kişiler arasında peyzaj mimarlarının yer almasının zorunlu olması
  • Bölgesel/Yerel Havza yönetim birimlerinde kararların katılımcı yaklaşımla alınmasını sağlayacak resmi prosedürlerin tanımlanmasının sağlaması
  • Havza ölçeğinde peyzaj kalite hedeflerinin tanımlanmasının sağlanması

Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü

  • Peyzaj Onarımı konusunda ortaya konulan yöntem ve altlıkların (Peyzaj atlasları ve diğer çalışmalar kapsamında) Müdürlüğün yaptığı projelere entegrasyonunun sağlanması Peyzaj ya da ekolojik ünitelere göre birim peyzaj katsayılarının erozyon hesaplamalarına çarpan olarak dahil edilmesi

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü

  • Baraj ve yakın çevrelerinde yapılacak rekreasyonel tesislerle birlikte üst havzada yapılacak ağaçlandırma çalışmaları için "Peyzaj Karakter Değerlendirme" çalışmalarının istenmesi ve bu doğrultuda hareket edilmesi

Orman Genel Müdürlüğü

  • Amenajman planları yapılırken "fonksiyonel planlama" kapsamında Peyzaj Mimarlarının da ekiplere dahil edilerek rekreasyon planlama ve yönetimi, ikincil ürün kullanımı gibi konularda Peyzaj Mimarlarının katkılarının sağlanması
  • Turizm Master Planlama Süreçlerinde zorunlu uzmanlar arasında peyzaj mimarlarının da yer almasının sağlanması
  • Doğa Turizmi Master Planı hazırlanması süreçlerindeki zorunlu uzmanlar arasında peyzaj mimarlarının da yer almasının sağlanması

KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü

  • Türkiye'nin kültür varlıkları envanterinin çıkarılması ve havzada yapılacak Peyzaj Atlasları ile entegrasyonunun sağlanması
  • Somut olmayan kültürel mirasın korunması ve bunun sürdürülebilir kılınması için envanter çalışmalarının yapılması ve havzada yapılacak Peyzaj Atlasları ile entegrasyonunun sağlanması
  • Doğal ve kültürel peyzaj envanteri tamamlandıktan sonra peyzaj politikaları belirlenebilecektir. Avrupa Konseyi tarafından yürütülen " Kültür, miras ve peyzaj Komitesi"nde de Granada; Valetta, Avrupa peyzaj sözleşmesi, UNESCO Dünya Miras Alanları Sözleşmesi, HEREIN ağı birlikte yürütüldüğünden ülkemizde de birlikte değerlendirilmesi

Koruma Kurulları

  • Zorunlu üyelerden en az birinin peyzaj mimarı olmasının sağlanması

Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulları

  • Bölge kurullarındaki zorunlu üyelerden birinin peyzaj mimarı olmasının sağlanması
  • Kültürel peyzaj koruma ve miras yönetim planlarının hazırlanmasının sağlanması ve bu süreçlerde peyzaj mimarlarının zorunlu uzmanlardan olmasının sağlanması
  • Kültürel peyzajlar özelinde peyzaj kalite hedeflerinin geliştirilmesi
  • Kültür ve Tabiat Varlıklarının, koruma, yönetim ve kalite hedeflerinin geliştirilmesi sürecinin yerel, bölgesel ve ulusal ilgi grubu katılımı ile gerçekleştirilmesi

ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞI

Karayolları Genel Müdürlüğü

  • Yapılan duble yollarda, karayollarında, tren yolu hatlarında Peyzaj Mimarları tarafından ortaya konulan bitkisel ve yapısal tasarım önerilerinin dikkate alınmasının sağlanması
  • Yatırımların fizibilitesini çıkarmada fiziksel çevreye etkilerinin ele alınması
  • Özelikle duble otoyolların habitat parçalanmasına sebep olduğundan yola çıkarak, özel çevre koruma alanları veya tabiat varlıkları bölgelerinde yapılan otoyolların planlamasında doğal yaşam koridorlarının geliştirilmesine yönelik çalışmaların başlatılması
  • Karayollarının sebep olacağı olası ekolojik parçalanmalara karşın peyzaj seçenekleri ve ekolojik köprü/yeşil köprü/geçiş koridorlarının peyzaj mimarları koordinasyon ve tasarımında hazırlatılması

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI

  • MİGEM Maden İşleri Genel Müdürlüğü (Maden Ocakları, Restorasyon, Biyolojik Onarım Çalışmaları kapsamında) Maden ocaklarının açımı sırasında hazırlanacak Peyzaj Onarım ya da Doğaya geri kazanım planlarında Peyzaj Mimarlarına da yetki verilmesi. İnşaat öncesi, sırası ve sonrasında yapılacak onarım çalışmalarının ilgili onarım planlarına aktarılması, enerji nakil hatlarındaki peyzaj onarım planlarının hazırlanarak işletme sonrasında doğaya en az zarar verilmesinin sağlanması, HES, RES ve GES gibi yenilenebilir enerji santrallerinin inşası sırasında çevreye en az zarar verecek şekilde peyzaj onarım planlarının oluşturulması vb.

SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI

  • Kredi desteği sağlanmasa bile 4562 Sayılı OSB Kanununa ve 4737 Sayılı EB Kanununa " Sanayi yatırım alanlarında peyzaj onarımı yapılması zorunludur " ifadesi eklenmesi
  • Bulunduğu alanın belediyesi niteliğinde olan, bir başka deyişle ruhsat makamı olan OSB'lerde, aynı belediyelerin yönetmeliğinde olduğu gibi, "inşaat parselinde peyzaj mimarları tarafından yapılan peyzaj projesine göre gerekli sayıda bitki dikilmemiş yapılara yapı kullanma izni verilmez" ifadesinin eklenmesi
  • Planlama ve tasarım firmalarına ARGE desteği sağlanmasının yaygınlaştırılması ve bu yolda sektör-üniversite-araştırma kuruluşu işbirliğinde araştırma ve uygulama çalışmalarının teşvik edilmesi

AİLE, ÇALIŞMA VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI

  • Bakanlık bünyesinde yer alan kadın, çocuk, engelli gibi pozitif ayrımcılığa sahip grupların devlet korumasındaki barınma yerlerinin dış mekanlarına özgü tasarımlar, herkesi için tasarım (Erişilebilirlik/Engelsiz Tasarım/Evrensel Tasarım) felsefesinin farklı aşamalarda ortaya konulması
  • Özel tema bahçelerinin Bakanlığın farklı birimlerinde planlanması ve uygulanması için stratejiler geliştirmesi
  • Bakanlığınızın özellikle dış mekan tasarım, bitkisel tasarım, erişilebilirlik gibi taşradaki birimlerinde destek ve etkileşimde bulunulması ve öneriler getirilmesi tarafımızdan sağlanabilecek bazı ortak noktalar olarak ortaya çıkmaktadır.

PEMKON Bilgilendirme

KVKK Aydınlatma Metni ve Gizlilik Politikamızı incelemek ister misiniz?

Duyuru afişi